w

Eteryczny olejek rumiankowy – właściwości, działanie i zastosowanie

Tam, gdzie trzeba poradzić sobie z wieloma problemami zdrowotnymi naraz, tam powinien znaleźć zastosowanie eteryczny olejek rumiankowy. Właściwości tego roślinnego daru są tak wielorakie, że trudno o olejek o bardziej uniwersalnym zastosowaniu.

Dla tych, którzy zastanawiają się, jak stosować olejek rumiankowy, najlepszą odpowiedzią jest: na wszystkie możliwe sposoby. Olejek ten pozyskiwany jest w wielu różnych gatunków rumianków, ale najczęściej z rumianku pospolitego (Matricaria chamomila), zwanego też rumiankiem lekarskim lub niemieckim (niesłusznie posądzanym przez osoby niezorientowane w biologicznym nazewnictwie o trujące właściwości) i rumianu rzymskiego, zwanego szlachetnym (Chamamelum nobile, określanego też nazwą Anthemis nobilis) lub rumiankiem rzymskim.

Niebieski olejek rumiankowy

Eteryczny olejek rumianku ekstrahuje się z kwiatów (z biologicznego punktu widzenia każdy z nich tak naprawdę to kwiatostan). Choć mają one złociste środki i białe płatki, to pozyskany z nich olejek ma charakterystyczną barwę: błękitną, czasem z odcieniem zielonym – z tego powodu zwany jest niebieskim olejem (z ang. blue oil). Sekret koloru wyjaśnia analiza składu olejku: za błękitną lub zielonkawą barwę odpowiedzialne są azuleny, cenne składniki czynne rumianku i rumianu.

Ważne: jeśli masz zamiar czerpać korzyści, jakie daje olejek rumiankowy z samodzielnie zbieranych i suszonych kwiatów, musisz zapewnić właściwe warunki zarówno suszenia, jak i przechowywania zioła – po to, aby w zebranych kwiatach zachować jak najwięcej wartościowych składników. Dzięki badaniu przeprowadzonemu przez irańskich naukowców1 wiemy, że najlepsze nowoczesne wynalazki do suszenia, takie jak np. suszarka do grzybów, na pewno usprawniają pracę w domu, ale kwiatom rumianku nie służą. Najwyższą jakość olejku pozyskano bowiem w kwiatostanach suszonych bez dostępu słońca i tylko drogą naturalnego wysuszenia (np. na zacienionym strychu). Kwiaty suszone w suszarkach zawierały wprawdzie wszystkie z badanych 14 składników czynnych biologiczne, ale proporcje tych substancji zmieniły się znacząco w porównaniu do składu żywej rośliny i wysuszonej naturalnie.

Rumianek dostarcza też olejków eterycznych z innych części roślin: z liści i łodygi oraz z korzeni. Olejki te mają jednak inny skład od błękitnego olejku eterycznego i – przede wszystkim – pozbawione są chamazulenu i α-bisabololu, najważniejszych biologicznie aktywnych składników błękitnego olejku.

Skarbnica α-bisabololu i azulenów

Naturalny olejek rumiankowy zawiera najwięcej terpenów, w tym należące do seskwiterpenów azuleny. Seskwiterpenów jest w błękitnym olejku bardzo dużo, bo aż ok. 50% wagi. Dominującym składnikiem należącym do tej grupy związków jest α-bisabolol. Poza tym olejek zawiera azuleny: głównie chamazulen (ok. 20% wagi) i gwajazulen, a poza tym: poliacetyleny, flawonoidy, laktony seskwiterpenowe, polisacharydy śluzowe, hydroksykumaryny, kwasy fenolowe i cholinę2.

Z badań przeprowadzonych w Iranie3 na rumianku i rumianie wiemy, że olejki eteryczne pozyskane z roślin należących do tych gatunków różnią się nieco składem i proporcjami poszczególnych substancji.

W rumianku pospolitym zidentyfikowano:

  • chamazulen (27,80%);
  • β-pinen (7,93%);
  • 1,8-cyneol (7,51%);
  • α-pinen (5,94%);
  • α-bisabolol (5,76%).

W rumianie rzymskim odkryto wszystkich wymienionych wyżej składników więcej:

  • chamazulen (31,2%);
  • 1,8-cineol (15,2%);
  • β-pinen (10,11%);
  • α-pinen (8,14%);
  • α-bisabolol (7,45%).

Dodatkowo w odkryto w tym olejku terpinen-4-ol. (4,11%).

Nie oznacza to jednak, że eteryczny olejek z rumianu jest we wszystkim lepszy od olejku z poczciwego rumianku lub z innych gatunków roślin należących do tego rodzaju botanicznego – wszystkie są cennymi darami natury, choć składniki tworzące pozyskiwany z nich olejek mogą występować w różnych proporcjach.

Olejek rumiankowy – właściwości i działanie

Lista właściwości eterycznego olejku z rumianku, które mogą korzystnie wpływać na funkcjonowanie ludzkiego organizmu, jest imponująca. Olejek ten działa:

  1. przeciwbakteryjnie – jest skuteczny w odniesieniu do wielu bakterii wywołujących poważne schorzenia u ludzi, w tym wykazujących odporność na antybiotyki, takich jak np. gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), paciorkowiec kałowy (Enterococcus faecalis), pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa), odmieniec pospolity (Proteus vulgaris), pałeczka zapalenia płuc (Klebsiella pneumoniae) i salmonella (Salmonella sp.);
  2. przeciwirusowo4– co potwierdziły badania nad wirusem opryszczki i polio;
  3. przeciwgrzybiczo – działa przeciwko drożdżakom Candida albicans5, patogenowi panoszącemu się w organizmach dzięki dietom bogatym w węglowodany, oraz przeciw rozwojowi pleśni powodowanej przez kropidlaka czarnego (Aspergillus niger)6;
  4. przeciwutleniająco – odpowiedzialne są za to m.in. związki z grupy terpenów, których w olejku rumiankowym jest sporo;
  5. antynowotworowo – ponieważ chroni przed uszkodzeniami DNA przez wolne rodniki;
  6. przeciwzapalnie – gdyż hamuje wytwarzanie prostaglandyn prozapalnych7, a robi to tak skutecznie, jak jeden z popularnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych; za właściwości przeciwzapalne odpowiadają głównie azuleny i apigenina;
  7. przeciwbólowo – właściwości przeciwbólowe wraz z przeciwzapalnymi wykorzystywane są wspomagająco m.in. w leczeniu cieśni nadgarstka8;
  8. przeciwalergicznie – olejek hamuje wytwarzanie histaminy, głównej przyczyny reakcji uczuleniowych;
  9. antydepresyjnie – za co odpowiadać ma α-pinen;
  10. łagodząco, ściągająco i regenerująco na skórę – to również zasługa α-bisabololu i azulenów;
  11. uspokajająco, dzięki czemu działa też łagodnie nasennie9;
  12. wspomagająco na trawienie;
  13. przeciwrobaczo;
  14. wiatropędnie i przeciwwrzodowo.

Co ciekawe (i co udokumentowano naukowo) wymienione właściwości ma synergiczne działanie zawartych w błękitnym olejku składników aktywnych biologicznie. Te substancje, które zapewniać mają konkretne działanie biologiczne, zastosowane osobno, nie dają oczekiwanego efektu10.

Olejek rumiankowy – zastosowanie

Dzięki tak wielu udokumentowanym właściwościom, eteryczny olejek z rumianku znajduje szerokie zastosowanie w poprawie i przywracaniu zdrowia. Może być wykorzystywany jako wspomaganie regeneracji i terapii oraz w poprawianiu urody:

  • w likwidacji gorączki, stanów zapalnych na skórze lub w jamie ustnej, wyprysków, ran, blizn i rozstępów – smarując olejkiem podrażnione miejsca lub płucząc jego roztworem jamę ustną abo stosując pastę do zębów z zawartością błękitnego olejku; skuteczny jest także przy półpaścu, czyrakach i hemoroidach;
  • do leczenia oparzeń – olejkiem nasycane są opatrunki nakładane na ranę, smaruje się nim też skórę sąsiadującą z raną;
  • w likwidacji lęków i stanów depresyjnych – poprzez aromatoterapię i inhalację;
  • w likwidacji kolki jelitowej i niestrawności oraz wspomagająco w terapii chorób żołądka, dwunastnicy i jelita cienkiego;
  • do leczenia kaszlu i przeziębienia oraz opryszczki;
  • wspomagająco w reumatyzmie, bólach mięśniowych, artretyzmie;
  • do nawilżania, dezynfekcji skóry.

Jak stosować olejek rumiankowy?

  • Aromatoterapia – olejek wlej do naczynia z gorącą wodą lub wanny i wdychaj unoszące się opary. Zawarte w nich składniki przenikną do organizmu poprzez drogi oddechowe i skórę.
  • Parówki i inhalacje – zmyj makijaż, umywalkę lub miskę wypełnij gorącą wodą, wkrop kilka kropel olejku rumiankowego, pochyl się nisko nad naczyniem, nakryj głowę ręcznikiem i wdychaj unoszące się opary. Zabieg powinien trwać ok. 10 minut.
  • Masaż – tak możesz stosować np. olejek rumiankowy na rozstępy lub pomagając niemowlęciu przy kolce. Wkrop kilka kropel olejku rumiankowego do łyżki delikatnego oleju bazowego, np. ze słodkich migdałów (polecany dla dzieci) lub z pestek winogron. Masuj wybraną część ciała lub całe ciało. Możesz w ten sposób wykorzystać też olejek rumiankowy na zmarszczki – szczególnie te pod oczami, ale w tym obszarze masaż powinien być bardzo delikatny i należy wykonywać ruchy okrężne wokół oczu, kierując się od zewnętrznego kącika ku wewnętrznemu w dolinie łez, a na górnej powiece – w kierunku odwrotnym.
  • Płukanki – to idealny sposób, aby zastosować olejek rumiankowy na włosy. Po spłukaniu szamponu z włosów, do miski wlej niezbyt ciepłą wodę i dodaj kilka kropel olejku. Spłucz tym roztworem włosy, a będą lśniące, ze złotymi pasemkami, miękkie i puszyste.
  • Bezpośrednia aplikacja na skórę – nakładaj olejek na miejsca wymagające ukojenia, podrażnione lub w okolice ran. Możesz delikatnie wmasować olejek, co przyspieszy jego wchłonięcie. W połączeniu z lekkim olejem bazowym aromatyczny olejek rumiankowy wytworzy mieszankę, którą możesz nałożyć na skórę zamiast kremu lub balsamu (szczególnie pomoże cerze trądzikowej, zmęczonej, po przebytych chorobach ogólnoustrojowych).

Olejek rumiankowy – przeciwwskazania

Olejek rumiankowy jest bezpiecznym produktem naturalnym. Ponieważ jednak zdarzają się uczulenia na rumianek, przed pierwszym jego zastosowaniem, warto wykonać test za uchem lub w zagięciu łokcia: wystarczy posmarować tam skórę kroplą olejku i obserwować przez 24 godziny. Jeśli nic złego się nie dzieje, ten aromatyczny, cenny olejek możesz zastosować wg upodobań.
Olejku rumiankowego nie stosuj bez przerwy – aby skóra nie zareagowała uczuleniem na przedłużającą się aplikację. Po kilku dniach stosowania zrób przerwę, najlepiej na tydzień.

Eteryczny olejek rumiankowy – właściwości, działanie i zastosowanie
Ocena: 4.7
Oddane głosy: 12

Źródła:

[1] http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ffj.1340/full
[2] Rafieiolhossaini M., Adams A., Sodaeizadeh H., Van Damme P., De Kimpe N.: Fast quality assessment of German chamomile (Matricaria chamomilla L.) by headspace solid-phase microextraction: influence of flower development stage. Natural Product Communications 2012, 7 (1): 97-100.
[3] http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0972060X.2013.813219?src=recsys
[4] http://pspuok.com/books/monograph%20on/32.pdf
[5] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S092666901200564X
[6] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0168160510001753
[7] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2784024/
[8] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1744388116300925
[9] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/4490671
[10] http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10412905.2009.9700171

Komentarze i opinie

Dodaj komentarz

Jak przyśpieszyć metabolizm po 40

Jak podkręcić metabolizm i przyśpieszyć przemianę materii po 40?

Sok pomidorowy na odchudzanie

Sok pomidorowy na odchudzanie. Czy pomaga? Ile ma kalorii?